Старадаўняя традыцыя вырабу шпакоўняў і іншых гнездзішч мела глыбокі сэнс: чалавек не проста дапамагаў птушкам, але праз гэта сам станавіўся бліжэй да прыроды, лепш разумеў сваё спрадвечнае адзінства з ёй. Адначасова святкавалі надыход вясны, сімвалічна пражываючы разам з прыродай абуджэнне ад зімовай спячкі.
У цяперашні час многія віды птушак таксама знаходзяцца на мяжы вымірання ці, у лепшым выпадку, адчуваюць яго пагрозу. Але больш сур'ёзная пагроза для птушак зыходзіць ад суцэль «мірных» вiдаў чалавечай дзейнасці. Хмарачосы, тэлевежы і іншыя вышынныя пабудовы з'яўляюцца для пералётных птушак смяротна небяспечнымі перашкодамі. Сур'ёзную пагрозу стварае забруджванне асяроддзя. Разлівы нафты ў моры губяць мноства водных птушак. Некаторыя ядахімікаты гадамі захоўваюцца ў вадзе або глебе, уключаюцца ў харчовыя ланцугі, а затым назапашваюцца ў целе буйных драпежных птушак. Віды, якім патрэбны балоты ці саспелыя лясы, адчуваюць пагрозу свайму існаванню з прычыны разбурэння вялікай колькасці падобных месцапражыванняў. Калі балоты знікаюць, той жа лёс спасцігае і іх насельнікаў. Высяканне лясоў вядзе да поўнага знішчэння пэўных відаў цецерукіных, ястрабаў, дзятлаў, драздоў і славак, для якіх неабходны буйныя дрэвы і натуральная лясная подсцілка.
Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях прадугледжаны штрафныя санкцыі за парушэнне патрабаванняў па ахове і выкарыстанні дзікіх жывёл і дзікарослых раслін, якія адносяцца да відаў, уключаных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь, месцаў іх пражывання і вырастання (арт.15.8).
Спыніць наступ чалавека на свет птушыных ці ледзь атрымаецца; адзіная надзея - запаволіць яго. Адной з мер можа быць стражэйшая адказнасць за разбурэнне натуральных месцапражыванняў і забруджванне асяроддзя. Іншая мера – павелічэнне плошчы запаведных тэрыторый з мэтай захавання на іх прыродных супольнасцяў, у склад якіх уваходзяць віды, якія адчуваюць пагрозу знікнення.
Наваполацкая інспекцыя
прыродных рэсурсаў і
аховы навакольнага асяроддзя
211440, Віцебская вобл., г. Наваполацк, вул. Маладзёжная, 74
