Але часцей за ўсё праблемы з арыентаваннем узнікаюць у людзей сталага веку. Зрэшты, заблудзіцца можа кожны.
Нярэдка, збіраючыся па ягады-грыбы, нашы суграмадзяне апранаюцца так, нібы збіраюцца там партызаніць. Камуфляж надзейна хавае чалавека, што значна ўскладняе пошукі, калі сілаў паведаміць пра сябе ўжо не засталося. Вядома, адзенне павінна быць шчыльным, але лепш - яркім. Не перашкодзіць і яркі галаўны ўбор.
Перад выхадам у лес - вывучыце карту мясцовасці, узброіцеся компасам і мінімальнай аптэчкай. Для таго, каб не згубіцца, калі вы ідзяце кампаніяй, можна скарыстацца свістком. Яго гук чутны за 2-3 кіламетры.
Збіраючыся ў лес, зважайце на пагодныя ўмовы - у пахмурнае надвор'е паход лепш адкласці. Калі паход за грыбамі ці ягадамі, справа вырашанае, выконвайце наступныя рэкамендацыі:
- па магчымасці не адпраўляйцеся ў лес у адзіночку;
- вывучыце асноўныя правілы арыентавання ў лесе;
- паведаміце сваякам або знаёмым аб меркаваным маршруце і часе вяртання, своечасова інфармуйце іх, калі планы змяніліся;
- апранайце зручнае, непрамакальнае адзенне і абутак;
- вазьміце з сабой компас, зараджаны тэлефон, ваду, лекі, нож, запалкі;
Перш чым паглыбіцца ў лес, звернеце ўвагу на сонца, запомніце з якога боку яно размешчана. Калі сонца справа, то пры выхадзе ў тым жа напрамку з лесу трэба, каб яно аказалася злева.
Пры затрымцы ў лесе звыш гадзіны з-за кручэння Зямлі сонца здаецца перамесціцца направа. Таму, выходзячы з лесу па сонцы, дадаткова адхіліцеся налева на 15 градусаў за кожную гадзіну знаходжання ў лесе.
Калі вы заблудзіліся ў лесе, першае, што неабходна - зарыентавацца на мясцовасці, вызначыць, дзе можна знайсці ваду і агонь, як абараніцца ад холаду і арганізаваць начлег.
Калі ў вас сабой сотавы тэлефон, набярыце тэлефон службы выратавання і паведаміце, з якога населенага пункта і якога раёна ўвайшлі ў лес, апішыце што бачыце па баках.
Калі апынуліся ў лесе без компаса, тэлефона, а сваё месцазнаходжанне не можаце вызначыць нават прыблізна, спыніцеся і супакойцеся. Па магчымасці піце ваду і рухайцеся да мэты.
Галоўнае для вас - выйсці да людзей, таму важнымі арыенцірамі будуць лініі электраперадачы, прасекі і сцяжынкі. Выявіўшы любы з гэтых аб'ектаў, ідзіце ўздоўж яго, і вы абавязкова знойдзеце людзей.
Калі на шляху сустрэўся ручай ці рака, прытрымлівайцеся ўніз па плыні - ён заўсёды прывядзе да людзей. Прыслухайцеся і ідзіце на гук: шум трактара чуваць за 3-4 км, брэх сабакі - за 2-3 км, ідучы цягнік - за 10 км.
Не варта выбірацца з лесу ўначы: пачынае цямнець - лепш займіцеся ўладкаваннем месца для начлегу. Для гэтага падыдзе яма ад вывернуты з коранем дрэва. З галінак зрабіце прытулак накшталт будана і подсціл з падручных матэрыялаў. Дарэчы, аб барацьбе з холадам. Ліст газеты, засунуты пад адзенне, зменшыць цеплааддачу ўдвая. Такі ж эфект дае і лістота, набітая пад адзенне. Арганізуючы начлег, паклапаціцеся, каб якія шукаюць вас не прайшлі міма, - павесьце на кусты кепку, насоўку або ліст паперы, абламайце галінкі, каб прыцягнуць увагу.
Ірына Саковіч,
старшы інспектар сектара прапаганды
і ўзаемадзеяння з грамадскасцю
Наваполацкага гарадскога аддзела
па надзвычайных сітуацыях