і новыя правілы кантролю зараз устаноўлены артыкулам 73-1 Падатковага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей-НК).
Разгледзім асноўныя моманты:
Праверка праводзіцца не толькі ў адносінах да грамадзян Рэспублікі Беларусь, але таксама і ў адносінах да замежных грамадзян і асоб без грамадзянства, якія пастаянна пражываюць у Рэспубліцы Беларусь.
Мэта праверкі - выявіць асоб, чые расходы перавышаюць даходы, а таксама ўстанавіць сумы фактычных расходаў і крыніцы даходаў. І калі чалавек не зможа растлумачыць разрыў паміж панесенымі расходамі і даходамі, то з сумы перавышэння расходаў над даходамі налічваецца падаходны падатак па стаўцы 26%.
Камеральная праверка адпаведнасці расходаў даходам фiзiчнай асобы можа быць прызначаная ў дачыненні да любой фiзiчнай асобы, але для гэтага павінны быць падставы, пералічаныя ў артыкуле 73-1 НК. Адной з такіх падстаў з'яўляецца перавышэнне расходаў над даходамі.
Камеральная праверка праводзіцца ў два этапы. Першы-папярэдні, калі падатковы орган самастойна правярае фінансавую гісторыю і па заканчэнні складае разлік выдаткаў і даходаў фізічнай асобы. Такая праверка праводзіцца без апавяшчэння правяранай асобы аб яе пачатку і без выдачы пісьмовага прадпісання.
Наступны этап праверкі праводзіцца, калі падатковы орган выявіць, што выдаткі грамадзяніна перавысілі яго даходы на 1000 і больш базавых велічыняў. У рамках гэтага этапу падатковы орган запатрабуе ў грамадзяніна даць справаздачу аб крыніцах даходаў, г.зн. выставіць патрабаванне аб прадстаўленні тлумачэнняў аб крыніцах даходу, якое ўручаецца пад роспіс або накіроўваецца па пошце заказным лістом з апавяшчэннем. У апошнім выпадку грамадзяніна дадаткова паведамяць праз асабісты кабінет плацельшчыка або з выкарыстаннем іншых сродкаў сувязі (тэлеграма, тэлефанаграма, СМС-паведамленне, паведамленне з дапамогай электроннай пошты і інш.).
Прадставіць тлумачэнні аб крыніцах даходаў грамадзянін абавязаны на працягу 30 каляндарных дзён у пісьмовай або электроннай форме, г.зн. накіраваць свае тлумачэнні праз асабісты кабінет плацельшчыка, па пошце, кур'ерам ці асабіста аднесці ў інспекцыю.
Калі тэрмін парушыць або прадставіць няпоўныя звесткі, падатковы орган не прыме ў разлік такія тлумачэнні ці крыніцы даходаў.
Калі ўказаныя ў тлумачэннях звесткі не выклічуць сумненняў, яны будуць улічаны пры супастаўленні даходаў і расходаў.
Па выніках разгляду прадстаўленых тлумачэнняў аб крыніцах даходаў падатковы орган накіруе грамадзяніну:
- паведамленне, калі не выяўлена перавышэння расходаў над даходамі;
- акт праверкі, калі выяўлена перавышэнне. Падаходны падатак, вылічаны з перавышэння расходаў над даходамі, падлягае выплаце ў трыццацідзённы тэрмін з дня ўручэння акта.
Інспекцыя МПЗ Рэспублікі Беларусь
па г. Наваполацку