90-95% насельніцтва маюць пігментныя ўтварэнні, якія могуць імітаваць меланому. Большасць ракавых захворванняў скуры (90%), у т.л. і меланома, развіваецца ў выніку празмернага ўздзеяння сонечных і штучных (салярый) ультрафіялетавых прамянёў на скуру чалавека. Салярый павышае рызыку развіцця меланомы на 75%. Адзначаецца больш высокі ўзровень захворвання гарадскіх жыхароў, высокая доля асоб, якія захворваюць у працаздольным узросце і больш высокая рызыка захворвання гарадскіх жанчын у маладым і сярэднім узросце ў параўнанні з мужчынскім насельніцтвам.
Яшчэ 30 гадоў таму ў Беларусі штогод выяўлялася 60 першасных меланам у год, а зараз гэта лічба набліжаецца да 700 выпадкаў. Штогод у Віцебскай вобласці рэгіструюцца звыш 100 выпадкаў меланомы тэндэнцыя характэрна не толькі для Беларусі, але і для ўсяго свету. Таму вельмі важна казаць аб прафілактыцы рака скуры.
Асабліва ўважлівымі да ўтварэння на скуры павінны быць людзі, у якіх:
- I і II фотатып (светлая скура, светлыя валасы, блакітныя ці зялёныя вочы, дрэнна фармуецца загар, але хутка абгараюць на сонцы);
- узрост старэйшы за 40 гадоў, паколькі назапашанае на працягу жыцця ультрафіялетавае выпраменьванне сумуецца, напрыклад, меланому часцей за ўсё канстатуюць у людзей ва ўзросце ад 40 да 60 гадоў;
- на працягу жыцця былі сонечныя апёкі, асабліва ў дзяцінстве і падлеткавым узросце (асабліва ў цяжкай форме з утварэннем бурбалак);
- з вялікай колькасцю пігментных утварэнняў, асабліва ў месцах трэння і магчымай траўматызацыі;
- праца ці лад жыцця звязаны з працяглым знаходжаннем на сонцы (будаўнікі, садоўнікі, сельскагаспадарчыя працоўныя, серфінгісты) або часта наведваючыя салярыі;
- у анамнезе былі злаякасныя формы скурных наватвораў;
- у бліжэйшых сваякоў (бацька, маці, брат, сястра) былі выяўлены выпадкі рака скуры, у т.л. меланомы;
- праводзілася трансплантацыя тканін або органаў, пацыенты з ВІЧ.
Практычна ўсе меланомы развіваюцца на месцы радзімак (невусаў). Часцей за ўсё першасная пухліна развіваецца на тулаве ў мужчын і на ніжніх канечнасцях у жанчын.
Пры любым падазрэнні на меланому неабходна тэрмінова звярнуцца да лекара! Меланаму папярэдзіць лёгка. Чым раней выяўлена пухліна, тым больш спрыяльны прагноз.
У Віцебскай вобласці ў перыяд з 23-25 мая будзе праводзіцца акцыя па прафілактыцы і ранняй дыягностыцы меланомы. У Віцебскім абласным Клінічным цэнтры дэрматалогіі і касметалогіі, скурвендыспансерах гг. Наваполацка, Полацка, Оршы, ЦРБ будзе арганізаваны прыём грамадзян, якія маюць наватворы на скуры. На прыём можна патрапіць без накіравання ад участковых тэрапеўтаў і лекараў агульнай практыкі, але па папярэднім запісе.
211440, Віцебская вобл., г. Наваполацк, вул. Маладзёжная, 74
